10/17/2018 17:51

Giải mã tâm lý (Kỳ 8): Hội chứng tâm thần đáng sợ mang tên "Alice ở xứ thần tiên"

Lê Lê - Theo thethaovanhoa.vn Lê Lê - Theo thethaovanhoa.vn
Đối với nhiều người “Alice ở xứ sở thần tiên” là một kỉ niệm đẹp thời thơ ấu nhưng với số khác thì cái bóng của Alice gắn liền với một hội chứng tâm thần đáng sợ mang tên của chính câu chuyện huyền ảo này.

Ra mắt từ năm 1865, cuốn tiểu thuyết nổi tiếng “Alice ở xứ sở thần tiên” của nhà văn Lewis Caroll là một trong những tượng đài văn học dành cho thiếu nhi thành công nhất mọi thời đại.

Đối với nhiều người “Alice ở xứ sở thần tiên” là một kỉ niệm đẹp thời thơ ấu nhưng với số khác thì cái bóng của Alice gắn liền với một hội chứng tâm thần đáng sợ mang tên của chính câu chuyện huyền ảo này: Hội chứng Alice in Wonderland.

Giải mã tâm lý (Kỳ 8) : Hội chứng Alice ở xứ thần tiên
Ít ai ngờ rằng câu chuyện "Alice ở xứ sở thần tiên" lại gắn liền với một hội chứng tâm thần đáng sợ.

1/ Căn bệnh đáng sợ gắn liền với câu chuyện thần tiên

Trong lịch sử y khoa, các bác sĩ chuyên khoa thần kinh và mắt đã ghi nhận một số trường hợp các bệnh nhân đến khám và kể về triệu chứng ảo giác kì lạ của mình như nhìn thấy bản thân và đồ vật biến dạng. 

Nổi bật nhất là trường hợp của Rik Hemsley (SN 1976) ở Mỹ. Vào năm 21 tuổi, Rik thường xuyên thức đêm để viết luận án nên sử dụng khá nhiều cà phê để luôn tỉnh táo. Đến một buổi sáng, anh ngủ dậy và cảm thấy toàn thân cứng lạnh, nôn nao. Rik trong lúc cố gắng ngồi dậy nhặt chiếc remote dưới sàn thì có cảm giác như bàn chân đang dài ra đến tận cửa. Thoáng qua trong vài giây và Rik đã không để tâm đến nó cho đến khi hiện tượng này dần có tần suất xảy ra dày đặc hơn. Tồi tệ hơn, anh nhìn thấy sàn nhà cong hoặc lõm xuống, khi thì bàn tay dài ra xa khỏi tầm mắt còn các đồ vật thì biến dạng méo mó với những kích thước khác thường. 

Giải mã tâm lý (Kỳ 8) : Hội chứng Alice ở xứ thần tiên
Bệnh nhân Rik Hemsley.

Rik chạy chữa khắp nơi nhưng không có bác sĩ nào có thể xác minh chính xác căn bệnh anh đang mắc phải. Thậm chí, nhiều loại thuốc thần kinh cũng không giúp giảm đi những triệu chứng này. Không còn cách nào khác, Rik buộc phải “sống chung với lũ” và mặc cho căn bệnh hành hạ. Rất lâu sau đó anh có nghe về "Hội chứng Alice ở xứ sở thần tiên" trong một bộ phim tài liệu trên ti vi và thấy rằng các triệu chứng giống y hệt mình. Rik đi khám lại và bác sĩ nói rằng anh sẽ phải làm quen cũng như sống với nó cả đời. 

Một trường hợp khác nữa đó là trường hợp của Abigail Moss, cô cũng có những biển hiện y hệt như Rik, tuy nhiên lại mắc hội chứng này từ khi mới 5 tuổi. Ba mẹ đưa Abigail đến gặp các bác sĩ tâm lý nhưng tất cả các bác sĩ đều nói rằng cô bị động kinh hoặc đã tưởng tượng ra các triệu chứng của mình. Tình cờ biết được căn bệnh mà mình mắc phải khi xem truyền hình, Abigail Moss đã đến khám bác sĩ một lần nữa và được biết hội chứng này chỉ là tạm thời, điều quan trọng nhất là bạn phải bình tĩnh khi triệu chứng xảy ra vì thực tế chúng chỉ là ảo giác.

Giải mã tâm lý (Kỳ 8) : Hội chứng Alice ở xứ thần tiên
Abigail Moss mắc hội chứng này từ nhỏ.

2/ Giải mã hội chứng đáng sợ “Alice lạc vào xứ thần tiên”

Hội chứng Alice ở xứ sở thần tiên (AIWS – Alice in wonderland syndrome) được xác định và đặt tên vào năm 1955 bởi bác sĩ tâm thần người Anh - John Todd. Với tên khoa học là Dysmetropsia, người mắc hội chứng này thường bị đau nửa đầu và cảm nhận về không gian và thời gian bị bóp méo. 

Họ sẽ thấy các vật thể bình thường quá to hoặc quá nhỏ, chạy ra xa mình hay chạy lại gần mình hoặc thậm chí cảm nhận rằng một phần cơ thể mình biến dạng. Chính vì các triệu chứng giống như các tình tiết trong câu chuyện “Alice ở xứ sở thần tiên” nên bằng một cách hoa mỹ, hội chứng này đã được John đặt tên theo tác phẩm này.

Giải mã tâm lý (Kỳ 8) : Hội chứng Alice ở xứ thần tiên
Người bệnh luôn cảm giác không gian bị bóp méo mó đến đáng sợ.

Nhiều nghiên cứu thực tiễn đã chỉ ra rằng đa phần những người mắc bệnh AIWS đều có tiền sử sử dụng chất kích thích như rượu, cần sa hay ma túy. Tuy nhiên, nhà thần kinh học Sheena Aurora còn cho biết, hội chứng này còn xuất hiện ở những người có chứng đau nửa đầu. Song, tỉ lệ những người bị đau nửa đầu gặp phải ảo giác thoáng qua chỉ khoảng 20% và hiếm khi kéo dài rồi trở nặng thành Hội chứng Alice. 

Bên cạnh đó, một vài trường hợp những người quá mẫn cảm cũng có nguy cơ mắc AIWS. Tác động đầu tiên là ở thùy chẩm ở sau não sau đó lan sang thùy đỉnh ở đằng trước thùy chẩm. Thùy đỉnh chính là bộ phận dùng để phân biệt và xử lí kích thước và hình dạng. Đây cũng là cách thức mà ma túy gây ảnh hưởng trên não. Loại thuốc này khiến cho nhân gối ngoài (Lateral Geniculate Nucleus - LGN) nhiễm độc. Việc suy giảm chức năng tạm thời của vùng này gây ra các triệu chứng như macropsia (thấy các vật thể to ra), micropsia (thấy các vật thể nhỏ đi), pelopsia (thấy vật thể tiến gần lại), teleopsia (thấy các vật thể tiến ra xa).

Giải mã tâm lý (Kỳ 8) : Hội chứng Alice ở xứ thần tiên
Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện tượng ảo giác này.

Một số thử nghiệm chụp cộng hưởng từ MRI cũng không cho thấy trục trặc nào trong não bộ người bệnh. Tuy nhiên theo tiến sĩ Sheena Aurora từ ĐH Stanford, dòng chảy của máu trong não người bệnh có đôi chút bất thường, và có lẽ đó là lý do khiến họ gặp hội chứng này.

Ngoài ra, một số nghiên cứu cho biết AIWS còn lây từ ba mẹ sang con, điều này lí giải một số bệnh nhân xuất hiện bệnh từ rất bé. Tuy nhiên, hội chứng này thường biến mất khi người bệnh lớn lên. Dựa theo nhật ký của Lewis Caroll (tác giả Alice in Wonderland) được tìm thấy sau này thì chính ông cũng cũng ghi lại rằng, ông gặp những ảo giác giống như triệu chứng AIWS và đã phải đi khám bác sĩ vào năm 1856, tức là trước khi tác phẩm Alice được tạo ra. Một số người tin rằng, ông đã dùng chính những trải nghiệm này để viết nên tác phẩm “Alice ở xứ sở thần tiên”.

Giải mã tâm lý (Kỳ 8) : Hội chứng Alice ở xứ thần tiên
Ngay cả cha đẻ của "Alice in Wonderland" cũng được cho là mắc chứng AIWS và đã viết ra tác phẩm này dựa trên trải nghiệm của bản thân.

3/ Điều trị 

Trường hợp của Rik Hemsley và Abigail Moss kể trên thì sau nhiều năm “sống chung với lũ” và kiên trì áp dụng các cách điều trị tâm lý, bệnh tình của họ đã thuyên giảm rất nhiều. Theo ghi nhận thì Rik chỉ còn bị khoảng một hai lần mỗi tháng thì Moss chỉ “lạc vào thế giới thần tiên” có 5 lần/năm.

Có thể thấy chứng ảo giác này dần ổn định theo thời gian, có nghĩa là sự bình tĩnh chính là chìa khóa giúp kiềm hãm căn bệnh này. Do đó các liệu pháp tâm lý như tập thiền, học cách ổn định tinh thần là điều cần thiết. Dù rằng chưa có trường hợp nào khỏi hẳn nhưng việc gặp ảo giác đã được hạn chế rất nhiều.

Quả thực, AIWS là một hội chứng đáng sợ nhưng lại cực kì hiếm gặp, xét về số liệu, tỉ lệ rơi vào khoảng 1:9.000 người. Nhưng cũng thật may mắn các bác sĩ cho rằng chứng bệnh này, ngoài việc đem lại một chút bất tiện thì không gây nguy hiểm. Hầu hết các trường hợp mắc bệnh là trẻ dưới 12 tuổi, và bệnh thường biến mất khi đến tuổi trưởng thành.

(Ảnh: Internet)

Video có thể bạn quan tâm
Giải mã tâm lý 6: Hội chứng cuồng yêu Adele
Scroll to top
X Ðóng