10/15/2019 09:05

Nghe cụ Vương Hồng Sển giải thích nghĩa của cụm từ "dở như hạch”

Hạnh Nguyên - Theo thethaovanhoa.vn

Không giống như tiếng lóng hiện nay chỉ nói cho vui mồm, trước kia những câu nói ví von của người xưa thường có nguồn gốc rõ ràng. Có câu nghe qua là hiểu, nhưng cũng có những câu ngẫm hoài không ra, kiểu như "dở như hạch".

Vậy "hạch" là gì? Giới trẻ ngày nay dường như bớt nói câu "dở như hạch", nếu có nói thì cũng nói theo cảm tính chứ chẳng mấy người hiểu "hạch là gì". Đồng nghĩa với dở như hạch là là dở tệ, dở òm, dở ẹc (ẹt), khá phổ biến, nghe là hiểu liền. Ngoài ra còn có "dở như cám hấp", "cám hấp" để cho heo ăn, chắc cũng chẳng ngon lành gì, dở là đúng, cũng khá dễ hiểu.

Nghĩa của từ hạch trong từ điển

Nhiều người không hiểu nghĩa từ hạch, mở từ điển ra thì được biết. Đại khái hạch là "bắt bẻ, vặn vẹo đòi thế nọ thế kia" như hạch sách, hạch họe, hoặc là "cục nổi ở cổ, bẹn, nách" như nổi hạch. Cũng có thể hiểu "hạch"có nghĩa là khảo sát, như sát hạch trong kỳ thi.

Đó là theo từ điển, chẳng liên quan gì mấy đến "Câu dở như hạch", thế câu này thường được dùng trong trường hợp nào?

Câu này, trước kia thường được sử dụng khá nhiều, kể cả trẻ em và người lớn, đa phần là ý chỉ sự thiếu kiến thức, làm gì cũng không nên chuyện hay thường xuyên chê bai một ai đó. Tụi nhỏ thường chơi chung rồi chê bai nhau "chơi dở như hạch, coi tao nè", hoặc "đá dở như hạch cũng được vào đội tuyển". Hoặc bố mẹ chửi con cái: "học dở như hạch sau này làm nên cơm cháo gì?", sếp chửi nhân viên "làm dở như hạch, tháng này trừ lương cho biết"

>>Xem ngay: Chết cười với những truyền thuyết yêu quái "trời ơi đất hỡi" chỉ có ở xứ sở hoa anh đào

“Hạch” là gì mà lại bị chê là dở bẹt hạng?

Nghe cụ Vương Hồng Sển giải thích nghĩa của cụm từ dở như hạch
Cụ Vương Hồng Sển

Theo sách của cụ Vương Hồng Sển, Quyển Hậu Giang - Ba Thắc, Vương Hồng Sển, NXB Trẻ - 2012. cụ có giải thích về câu “dở như hạch”. Cách đây khoảng 70 năm, ở miền Nam có từ “Chà và” phiên âm từ chữ “Java”, còn gọi tắt là “Chà”, từ này dùng để chỉ những người đến từ vùng Nam Đảo, như Indonésia, Malaysia…), có làn da đen. Dựa trên những đặc điểm riêng mà người Việt ta gọi họ bằng những cái tên khác nhau:

– Chà gạch mặt (rạch mặt): vì trên gương mặt họ có những vết sẹo dọc.

– Chà tóc đỏ: vì tóc, râu của họ có màu đỏ như râu bắp, râu ngô.

– Chà tóc quắn: vì mái tóc của những người này xoăn tít.

– Chà Châu Giang, vốn là người Chàm (Chăm) di cư về miền Hậu Giang và sinh sống tại cù lao Châu Giang, ngang chợ Châu Đốc trên sông Cái.

– Chà hạch: chỉ những người canh gác ban đêm tại các cảng, kho hàng.... 

Nghe cụ Vương Hồng Sển giải thích nghĩa của cụm từ dở như hạch

>>Bạn có biết: Top 9 quốc gia, vùng đất sở hữu những cái "không" và "nhất" độc đáo trên thế giới

Thế nhưng, điều thắc mắc ở đây là tại sao lại gọi họ là “hạch”, cụ Vương giải thích tiếp:

"Bởi danh tánh của họ đều có chữ Hadj đứng đầu. Chữ “hạch” là phiên âm của “Hadj”, hưng chữ Hadj là gì? Tên họ chăng? hay là tên Thánh, Pháp danh?.

Thật ra chữ Haj hay Hajj, Hadj của người Á Rập có nghĩa là “hành hương“. Người theo Hồi giáo đều ước nguyện trong đời có một lần hành hương đến thánh địa Mecca, và những ai đã đến đó đều được phong tặng cho chữ Hadj để ghép vào tên họ. Thí dụ một người tên Riffi, sau khi đi hành hương Mecca trở về, thì được gọi là Hadj Riffi. Thành thử ra, hầu hết những người Chà sinh sống tại Việt nam trong sổ hộ tịch, tờ khai gia đình, căn cước... 

Tên của họ đều bắt đầu bằng chữ Haj hay Hajj hay Hadj. Từ đó người Việt gọi chung họ là “Hạch” và vì họ chẳng biết làm ăn gì ngoài nghề thức đêm canh gác kho hàng, nên người Việt khi dễ, đặt ra thành ngữ “dở như hạch”.

Câu đố nổi tiếng nhất thế giới: Tại sao 2000 cư dân sống tại hồ Anjikuni "mất tích" chỉ sau 1 đêm

Người ta thường nói "phong ba bão táp không bằng ngữ pháp Việt Nam" quả không sai. Có những câu nghe vào là hiểu, cũng có những câu từ chỉ nghe rồi để đó, học theo chứ thực ra cũng không ai rảnh rỗi để truy tìm về nguồn gốc. Chẳng hạn như từ "đường sá", "gà qué", "chợ búa", đấy "sá", "qué", "búa", đứng riêng sẽ không có nghĩa nhưng khi ghép vào thì ai cũng hiểu,

Còn bạn, bạn có phát hiện ra những điều thú vị của tiếng Việt không, cùng chia sẻ nhé!

Ảnh Tổng hợp

>>Xem thêm: Những "lần đầu tiên" đã làm nên lịch sử mà chắc chắn bạn sẽ chưa bao giờ được biết!

NHỮNG SỰ THẬT CỰC KÌ THÚ VỊ CÓ THỂ BẠN CHƯA BIẾT

Trong thời đại 4.0 hiện nay, nhiều người cho rằng mình đã biết khá rõ về thế giới xung quanh. Tuy nhiên, thực ra, cũng còn có khá nhiều sự thật thú vị không phải ai cũng biết:

- Bắp rang bơ đã được ăn trong suốt 7.000 năm qua, và đây cũng là món ăn vặt có lịch sử lâu đời trên thế giới 

- Những bộ phận trong cơ thể con người máy móc đều có thể thay thế được, ngoại trừ bộ não.

- Danh họa Pablo Picasso phải đốt  những bức tranh của mình để sưởi ấm.

- Khi nấu tôm hùm chết vi khuẩn sẽ nhân lên nhanh chóng, vì vậy, khi đi ăn, hãy để ý đừng để bị tráo tôm hùm sống thành tôm hùm chết để tránh ngộ độc.

Xem thêm thông tin chi tiết TẠI ĐÂY!

Video có thể bạn quan tâm
9 mẹo để có nụ cười duyên dáng
Scroll to top