08/16/2018 11:09

Giai thoại ấn tượng về cuộc đời tỷ phú xà bông "Cô Ba" - ông Trương Văn Bền

Hạnh Nguyên - Theo thethaovanhoa.vn

Có một thời, xà bông “Cô Ba” là món mỹ phẩm không thể thiếu của các bà, các cô từ miền Đông Nam bộ đến miền Tây Nam bộ. Thương hiệu “năm một ngàn chín trăm hồi đó” do Việt Nam sản xuất đã gây tiếng vang lớn trong khu vực.

Trương Văn Bền chính là ông chủ đã khai sinh ra xà bông “Cô Ba” - thương hiệu đầu tiên của người Việt cạnh tranh được với các thương hiệu nước ngoài nổi tiếng. Câu chuyện về cách làm giàu và cách làm thương hiệu của Trương Văn Bền thực khiến cho đời sau phải suy ngẫm.

Ông Trương Văn Bền (1883 - 1956) sinh tại Chợ Lớn (Sài Gòn) trong một gia đình có truyền thống làm nghề thủ công. Năm 25 tuổi, ông lập nhà máy ép dầu dừa, rồi nhà máy xay lúa, đồn điền cao su cỡ nhỏ và công ty khai khẩn ruộng ở Đồng Tháp Mười.

Giai thoại về tỷ phú xà bông Cô Ba - ông Trương Văn Bền

Ông Trương Văn Bền - Ảnh: tư liệu

Những năm 1940, ông chuyển sang làm ngành xà bông. Xà bông Cô Ba làm từ dầu dừa, xưởng của ông ở Chợ Lớn, mỗi tháng sản xuất khoảng 1.500 tấn dầu dừa và khoảng 600 tấn xà bông.

Xà bông Cô Ba có công thức rất đơn giản: 72% là dầu dừa, còn lại là xút và hương liệu. Tất nhiên ông Bền có bí quyết để mua được loại hương liệu tạo mùi thơm lâu bền nhưng chính quảng cáo mới là lý do lớn nhất khiến nhãn hiệu xà bông này lan rộng nhanh chóng ở miền Nam lúc đó.

Giai thoại về tỷ phú xà bông Cô Ba - ông Trương Văn Bền
Giai thoại về tỷ phú xà bông Cô Ba - ông Trương Văn Bền
Ngoài sản phẩm "xà bông cô Ba" nhãn hàng Trương Văn Bền còn sản xuất nước hoa, dầu gội đầu. Nhưng nổi tiếng nhất vấn là xà bông

Vào thời điểm đó, thị trường xà bông ở Việt Nam chủ yếu là hàng Pháp nhập vào, gọi chung là xà bông Marseille. Xà bông trong nước rất ít, chỉ có một số cơ sở sản xuất nhỏ lẻ chiếm thị phần không đáng kể, phần lớn họ sản xuất xà bông “đá” có mùi khó chịu, chỉ để rửa tay hay giặt giũ cho giới lao động, ít ai dám mạo hiểm đầu tư vào mảng xà bông thơm để tắm gội. Ông Bền đã quyết tâm đầu tư vào mảng này để cạnh tranh với hàng ngoại nhập.

Ở Sài Gòn vào những năm thập niên 40-50, nhãn hiệu Xà bông Cô Ba rất nổi tiếng, không có đối thủ trên thị trường nội địa. Khi ấy, hình ảnh bánh xà bông in hình người phụ nữ Việt đẹp phúc hậu trở thành thương hiệu đình đám khắp cả nước, nổi danh trong mấy thập niên liền, đủ sức đánh bật hàng loạt thương hiệu ngoại thời bấy giờ. Ngoài Việt Nam, xà bông Cô Ba được dùng rộng rãi ở Lào, Campuchia, xuất khẩu qua Hong Kong, Tân Đảo và một số nước châu Phi.

Nhà nghiên cứu Vương Hồng Sển ghi lại: “Trong giới huê khôi, nghe nhắc lại, trước kia hồi Tây mới đến, có cô Ba con thầy thông chánh - cô Ba Thiệu là đẹp không ai bì, không răng giả, không ngực keo cao su nhân tạo, tóc dài chấm gót, bới ba vòng một ngọn, mướt ướt và thơm phức dầu dừa mới thắng, đẹp vì không son phấn giả tạo, đẹp đến nỗi nhà nước in hình vào con tem Nhà Dây thép, và một hiệu xà bông xin phép làm mẫu rao hàng xà bông Cô Ba”.

Giai thoại về tỷ phú xà bông Cô Ba - ông Trương Văn Bền

Hình ảnh được cho là vợ ông Trương Văn Bền - Ảnh: tư liệu.

Tuy nhiên cũng có ý kiến cho rằng, cô Ba chính là vợ của ông Trương Văn Bền. Do rất yêu vợ nên ông Bền đã dùng hình ảnh bà đặt cho nhãn hiệu xà bông. Theo lời ông Philippe Trương, cháu của ông Bền, bà Ba khi còn trẻ vốn là người đẹp nổi tiếng miền Nam, từng được mệnh danh là Hoa khôi Lục tỉnh. Bằng chứng thì chúng ta chỉ cần xem ảnh người phụ nữ in trên hộp xà bông với người vợ ông Bền trong tấm ảnh chụp chung gia đình ắt có thể rút ra được câu trả lời.

Giai thoại về tỷ phú xà bông Cô Ba - ông Trương Văn Bền

Ông Trương Văn Bền và vợ - Ảnh: tư liệu

Điều khá ấn tượng là vị doanh nhân Trương Văn Bền này thành công trên thương trường nhưng lại không hề trải qua trường lớp (mặc dù ông có đi Pháp nhiều lần). Ông là một trong những người được đánh giá có đầu óc kinh doanh, tháo vát, nhiều sáng kiến.

Trong thương trường, ông Bền chủ trương luôn cải tiến chất lượng và sản phẩm phải hợp với túi tiền người tiêu dùng. Ông nhìn xa thấy rộng, không theo lối chụp giựt, ăn xổi ở thì. Mặc dù có địa vị cao trong xã hội, nhưng ông Bền không tự mãn. Ông luôn luôn tìm tòi, học hỏi kinh nghiệm mỗi lần có dịp qua Pháp.

Giai thoại về tỷ phú xà bông Cô Ba - ông Trương Văn Bền

Một trong những thành công của ông đó là việc quảng bá sản phẩm, Trương Văn Bền là thương nhân khôn ngoan, ông luôn đi trước đón đầu. Nắm được vai trò quảng cáo trong việc giới thiệu và bán hàng nên ông luôn đẩy mạnh các phương thức quảng cáo, giới thiệu sản phẩm của mình.

Giai thoại về tỷ phú xà bông Cô Ba - ông Trương Văn Bền

Dòng chữ quảng cáo bằng tiếng Pháp có nội dung: "Sử dụng xà bông này cho người phụ nữ của bạn có vẻ đẹp hoàn hảo" được giăng khắp các con phố cho thấy tài chiến lược kinh doanh của Trương Văn Bền. Các quảng cáo của ông cũng thường ghi dòng chữ “Người Việt Nam nên xài xà bông của Việt Nam” để đánh vào lòng yêu nước, tự hào dân tộc.

Một chiêu khác cũng được ông Bền kể lại trong hồi ký: “Tôi phải kiếm cách ép mấy hàng tạp hóa mua xà bông Việt Nam về bán. Tiệm tạp hóa hầu hết chỉ mua các món đồ thông dụng, đem lại cho họ mối lợi hằng ngày. Tôi bèn huy động một tốp người cứ lần lượt hằng ngày đi hết các tiệm tạp hóa hỏi có xà bông Cô Ba bán không. Hễ có thì mua một, hai xu, bằng không thì đi chỗ khác, trước khi bước chân ra khỏi tiệm nói với lại một câu: “Sao không mua xà bông Việt Nam về bán? Thứ đó tốt hơn xà bông khác nhiều”. Hết người này tới người khác rồi chủ tiệm cũng phải để ý, phải hỏi lại chỗ bán xà bông Việt Nam, mua thử về bán”.

Sau 1975, hãng xà bông của ông Trương Văn Bền vẫn được giữ lại dưới hình thức công tư hợp doanh có tên Nhà máy xà bông Việt Nam. Cho đến trước năm 1995, bóng dáng của “Cô Ba” vẫn bao trùm cả miền Nam lẫn miền Bắc. Cho tới khi liên doanh với một tập đoàn, Nhà máy xà bông Việt Nam buộc phải bỏ tất cả những sản phẩm cũ. Chỉ xà bông Cô Ba được duy trì nhưng sau một thời gian cũng phải ngừng hoạt động. Mới đây, một doanh nghiệp đã chính thức sản xuất lại sản phẩm này, phân phối cả trong siêu thị lẫn các đại lý bên ngoài.

Một số hình ảnh trong hoạt động kinh doanh, quảng bá thương hiệu của xà bông cô Ba

Giai thoại về tỷ phú xà bông Cô Ba - ông Trương Văn Bền
Khắp các ngã tư con phố Sài Gòn trước kia đều có các biển quảng cáo hãng xà bông của nhãn hàng Trương Văn Bền.
Giai thoại về tỷ phú xà bông Cô Ba - ông Trương Văn Bền
Khu vực Chợ Lớn sản phẩm của ông chiếm hoàn toàn thị phần.
Giai thoại về tỷ phú xà bông Cô Ba - ông Trương Văn Bền
Cơ sở sản xuất "xà bông cô Ba" của ông Trương Văn Bền.
Giai thoại về tỷ phú xà bông Cô Ba - ông Trương Văn BềnGiai thoại về tỷ phú xà bông Cô Ba - ông Trương Văn Bền
Ông cũng nhanh nhạy nắm bắt thị trường khi cho quảng cáo xà bông cô Ba lên các xe điện, tàu, bến xe... Theo ông đây là các biển quảng cáo di động, giúp khách hàng nhận biết thương hiệu.
Giai thoại về tỷ phú xà bông Cô Ba - ông Trương Văn Bền
Không chỉ nổi tiếng trong lĩnh vực sản xuất tinh dầu, xà bông, ông Trương Văn Bền còn nổi tiếng trong kinh doanh lúa gạo, hình ảnh nhà máy xay lúa của Trương Văn Bền.
Giai thoại về tỷ phú xà bông Cô Ba - ông Trương Văn Bền
Bến cảng Nhà Rồng một thời luôn ngập tràn các sản phẩm xuất ngoại của nhãn hàng Trương Văn Bền.
Giai thoại về tỷ phú xà bông Cô Ba - ông Trương Văn Bền
Cuộc sống hạnh phúc của gia đình ông Trương Văn Bền. Năm 1948 gia đình ông chuyển sang sinh sống tại Pháp.
Giai thoại về tỷ phú xà bông Cô Ba - ông Trương Văn Bền
Giai thoại về tỷ phú xà bông Cô Ba - ông Trương Văn Bền

Hình ảnh đám cưới của con trai cả Trương Văn Bền: Trương Khắc Huề 

Sau gần 1 thế kỷ, những thương hiệu mỹ phẩm Việt vẫn còn nằm trong miền ký ức của người tiêu dùng mặc dù chúng bây giờ chỉ còn là hoài niệm. Ngày nay, với thị trường mỹ phẩm và công nghệ làm đẹp phát triển, con người có nhiều sự lựa chọn hơn nhưng nhìn chung rất khó để quên những gì thuộc về “made in Việt Nam”. Tuy nhiên cần phải thẳng thắn nhìn nhận, tuy công nghệ chế biến thô sơ nhưng những loại mỹ phẩm năm nào vẫn khá an toàn và rất hiệu quả so với những thương hiệu làm đẹp nổi tiếng và đắt đỏ như ngày nay. 

Video có thể bạn quan tâm
Cẩm nang chăm sóc răng miệng 2019
Scroll to top