06/09/2015 14:10

Mẹ ơi, đừng mặc cảm khi con bị tự kỷ!

Bestie

Tự kỷ là một dạng hội chứng bệnh rối loạn về sự phát triển thường gặp ở trẻ em. Bệnh này biểu hiện phổ biến ở các bé trai với tỷ lệ mắc bệnh cao gấp ba lần so với bé gái.

"Tôi có một cháu trai 21 tháng (cháu nội), từ lúc sinh cháu ra mọi thứ đều rất bình thường. Cháu được sinh đủ tháng, phát triển khoẻ mạnh, bụ bẫm rất đáng yêu. Lúc cháu được khoảng 7 tháng thì bắt đầu nhận ra người lạ, người quen. Vấn đề cũng từ đây mà ra, nếu là người cháu tin tưởng và thân quen như mẹ, bà nội và bà cô hay giữ cháu thì cháu mới chịu cho ẵm. Còn lại đụng vào người cháu là cháu khóc thét, tay chân khua loạn xạ như là đang rất sợ hãi. Mọi người không ai dám nói chuyện lớn tiếng vì sợ cháu bị giật mình, mỗi lần giật mình cháu cũng khóc thét rất lớn.

Khi cháu đã 13 tháng vẫn chưa biết đứng, hành vi hơi chậm chạp, đặc biệt rất sợ người lạ. Khi trong nhà có khách đến thăm là cháu như bị "đứng hình", không tỏ thái độ gì chỉ nhìn người lạ chăm chăm không chớp mắt. Tôi đã cho cháu đến khám tại BV Nhi đồng thì bác sĩ bảo cháu còn quá nhỏ chưa thể kiểm tra chính xác, tuy nhiên cháu đã có những triệu chứng của tự kỷ. Bác sĩ có hẹn khi cháu được 24 tháng thì quay lại kiểm tra. 

Mẹ của cháu cho rằng cháu bình thường, không có dấu hiệu tự kỷ và không chấp nhận chuyện này. Nhưng theo tôi, trẻ 21 tháng nhưng cháu không nói được, nhận thức chậm, không cầm nắm được, chỉ ăn được thức ăn xay nhuyễn như cháo... thì rất có thể có dấu hiệu của tự kỷ. Tôi cảm thấy rất hoang mang vì trong gia đình cả bên nội và bên ngoại của bé không ai có tiền sử bệnh tự kỷ hoặc tâm thần. Xin hỏi bệnh này có qua di truyền hay do môi trường xung quanh ảnh hưởng đến cháu? Tôi muốn phát hiện sớm để kịp thời chữa trị cho cháu. Còn 3 tháng nữa mới đến lịch hẹn, tôi sợ tình trạng cháu ngày càng nghiêm trọng, Bestie hãy tư vấn giúp tôi cần chăm sóc bé trong thời gian này như thế nào? Có trường nào ở TP.HCM có uy tín trong việc dạy trẻ tự kỷ hay không? Vì gần đây có một trường dạy trẻ tự kỷ bị báo chí đưa tin là bảo mẫu đánh đập các bé. Tôi cảm thấy rất lo sợ vấn đề này. Xin cảm ơn!"

(Hoàng Anh) 

Mẹ ơi, đừng mặc cảm khi con bị tự kỷ!

Trước tiên Bestie xin nói sơ qua một chút về căn bệnh tự kỷ ở trẻ em. Hội chứng rối loạn tự kỷ (tên tiếng Anh là: Asperger syndrome viết tắt là AS hoặc Asperger disorder viết tắt là ASD) là một dạng hội chứng bệnh rối loạn về sự phát triển thường gặp ở trẻ em, theo thể dạng rối loạn phát triển lan tỏa thuộc phổ nhẹ và có khả năng cao nhất dẫn đến chứng tự kỷ. Bệnh này biểu hiện phổ biến ở các bé trai với tỷ lệ bé trai mắc bệnh cao gấp ba lần so với bé gái.

Theo một số nghiên cứu thì những người bị hội chứng rối loạn tự kỷ ngoài việc có thể biểu hiện nhiều dạng rối loạn thần kinh từ nhẹ đến nặng như kém giao tiếp trong cộng đồng, thích đơn độc, đặc biệt thường có các thay đổi về tính cách. Ví dụ như nhiều người thường xuyên bị ám ảnh, lo lắng thái quá về các vấn đề mình quan tâm nhưng lại thờ ơ với những sinh hoạt khác của xã hội, gặp khó khăn trong việc hiểu và diễn tả các ngôn ngữ thông dụng trong cuộc sống. Bên cạnh đó, trẻ tự kỷ thường có khả năng thiên bẩm về một mặt nào đó.

Bệnh tự kỷ cũng có thể do não bộ của bé bị tổn thương một phần nhất định. Tổn thương não này có thể hiểu là một phần của não bộ không hoạt động bình thường. Đa phần các bé được sinh ra với thời gian chuyển dạ quá dài đều bị ở thể nhẹ, tuy nhiên cơ chế của con người là tự chữa trị, bé bị nhẹ sẽ tự lành thông qua các hoạt động vận động hợp lý.

Quay lại trường hợp của bé, nếu nghi ngờ bé có tổn thương não biểu hiện ở việc không kiểm soát được hành vi một cách nhất định, gia đình nên cho bé đi khám lại theo đúng lịch hẹn cũng như có những kiểm tra chuyên môn đối với bé. 

Mẹ ơi, đừng mặc cảm khi con bị tự kỷ!

Vừa ăn vừa xem tivi lâu ngày sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ.

Để giúp bé cải thiện tình trạng, phụ huynh và gia đình của bé cần thực hiện:

- Các hoạt động/vận động theo dạng trườn, bò, từ vận động thô (là kỹ năng sử dụng những phần cơ bắp lớn để thực hiện những chuyển động mạnh của cơ thể như là: chạy, nhảy hay ném bóng); đến vận động tinh (là kỹ năng sử dụng những phần cơ, khớp nhỏ của bàn tay, ngón tay để thực hiện những chuyển động nhỏ, chính xác như là: viết, vẽ, may hoặc tháo nút áo); hay cần cho bé luyện tập sự kết hợp giữa các bộ phận của cơ thể (ví dụ: sự phối hợp tay - mắt, là khả năng cùng sử dụng mắt, tay và ngón tay để thực hiện các động tác một cách chính xác); sự phối hợp giữa 2 tay (là khả năng sử dụng cả 2 tay để làm một việc gì đó cùng lúc).

- Tuyệt đối không để trẻ tiếp xúc với các thiết bị công nghệ có thể thu hút sự chú ý của trẻ quá lâu. Việc gia đình cho bé sử dụng đồ công nghệ quá sớm cũng sẽ rất ảnh hưởng đến khả năng phát triển ngôn ngữ của trẻ do tương tác một chiều mà trẻ trải qua trong suốt thời gian nhìn, nghe các hình ảnh, âm thanh của thiết bị trong thời gian dài. Trường hợp bé sợ người lạ có thể do bố hoặc mẹ đã từng có thời gian luyện tự ngủ cho bé bằng cách cứ để bé khóc mệt rồi ngủ sẽ khiến bé luôn có cảm giác bị bỏ rơi và thiếu an toàn. 

Mẹ ơi, đừng mặc cảm khi con bị tự kỷ!

Bố mẹ cần dành nhiều thời gian để chơi đùa cùng con, không để con một mình trong thời gian dài.

Những vấn đề cần lưu ý:

- Không mặc cảm nếu như con thực sự bị tự kỷ. Luôn kiên trì trong việc thăm khám và chữa trị cho bé.

- Cung cấp đầy đủ thông tin cần thiết cho bác sĩ (như video quay lại những dấu hiệu gia đình cho là bất thường).

- Không tập cho trẻ vừa ăn vừa xem tivi hoặc ipad, điều này sẽ dẫn đến hành vi ăn không theo bản năng, trẻ không biết nhai, chỉ biết nuốt.

- Khi trẻ đòi thứ gì và chỉ tay hoặc dí tay người lớn vào vật cần lấy, tuyệt đối không chiều theo trẻ, hãy tập cho trẻ thói quen tự vận động bằng cách hỏi lệch đi vấn đề mà bé muốn thể hiện để bé nhận ra rằng ngôn ngữ là công cụ diễn đạt ý của bé một cách nhanh và rõ ràng nhất.

- Tập nói cùng trẻ, khi nói chuyện phải nói chậm, tròn giọng và rõ chữ.

- Cố gắng cho trẻ sinh hoạt trong môi trường bạn bè đồng trang lứa với nhiều trẻ nhỏ cùng tuổi, không để trẻ chơi một mình hoặc ở trong phòng liên tục.

- Không gò ép trẻ thực hiện các hoạt động cần thiết mà nên động viên, cổ vũ, khích lệ trẻ. Hiệu quả tốt nhất nếu bố mẹ dành nhiều thời gian chơi và hoạt động với con hơn.

Theo chị Hương Thu
  (Viện nghiên cứu giáo dục trẻ thông minh sớm VSK)

Video có thể bạn quan tâm
15 công dụng của Bio-Oil mà bạn chưa biết
Scroll to top