10/19/2018 17:17

Giải mã tâm lý (Kỳ 9): Chứng bệnh kì lạ khiến chúng ta không nhận ra những người quen biết

Lê Lê - Theo thethaovanhoa.vn Lê Lê - Theo thethaovanhoa.vn
Hội chứng Capgras hay hoang tưởng Capgras là một chứng bệnh lạ gây rối loạn nhận diện. Người mắc phải bệnh này có ảo tưởng sai lầm về những vấn đề, con người, sự vật xung quanh họ.

Sẽ như thế nào nếu một ngày bạn bất ngờ phát hiện ra có người giống hệt như người quen của mình nhưng lại tẽn tò nhận ra thực chất không phải họ. Có lẽ người đó đã bị thay thế bởi người khác và người bạn đang nhìn thấy là một kẻ mạo danh. Bạn hoảng loạn và cố gọi mọi người đến giúp đỡ để tìm ra “con người thật”. Và đó cũng chính là những gì mà người mắc chứng ảo tượng Capgras gặp phải hằng ngày.

Giải mã tâm lý 9: Hội chứng “những gương mặt quen thuộc” Capgras
Người mắc hội chứng này luôn bị rối loạn nhân diện.

1/ Hội chứng Capgras là gì?

Hội chứng Capgras hay hoang tưởng Capgras là một chứng bệnh lạ gây rối loạn nhận diện. Người mắc phải bệnh này có ảo tưởng sai lầm về những vấn đề, con người, sự vật xung quanh họ. Bệnh được đặt tên theo nhà khoa học tìm ra nó: Joseph Capgras (1873 - 1950). Năm 1923, Joseph và cộng sự Reboul-Lachaux lần đầu tiên miêu tả trong bệnh án về trường hợp một người phụ nữ mắc chứng bệnh được xếp vào mục hoang tưởng.

Theo đó, người phụ nữ mắc Capgras cho rằng người thân và hàng xóm của cô bị bắt cóc và thay thế bởi một bản sao y hệt. Cô ta biết người đấy rất giống chồng mình nhưng lại rất chắc chắn đấy không phải là người mình đã cưới. Người phụ nữ này cũng tự nhận mình là con cháu trực hệ của vua Louis XVIII, nữ hoàng Ấn Độ và là công tước Salandra. 

Giải mã tâm lý 9: Hội chứng “những gương mặt quen thuộc” Capgras
Capgras là chứng hoang tưởng tuy kì lạ nhưng lại hiếm gặp.

Năm 1942, nhà khoa học Capgras cũng gặp một trường hợp một cô gái khăng khăng rằng bố mình là một kẻ mạo danh. Capgras kết luận: Những ảo tưởng này đến từ những cảm xúc “sai trái” mà bệnh nhân dành cho bố và khiến cô ám ảnh đó không thực sự là bố mình. Vài năm sau, một đồng nghiệp của Capgras đã đề xuất đổi tên từ “Bệnh ảo tưởng” thành “Hội chứng Capgras”.

2/ Nguyên nhân hình thành chứng bệnh kì lạ này

15 trường hợp mắc bệnh đầu tiên được ghi nhận đều là nữ khiến các nhà khoa học nghi ngờ đây là căn bệnh chỉ gặp ở phụ nữ. Tuy nhiên, đến năm 1936, bệnh nhân nam đầu tiên đã được phát hiện và căn bệnh được công nhận có thể xuất hiện ở cả 2 giới.

Một thống kê vào năm 1980 đã chỉ ra rằng 1/3 số người bị mắc hội chứng Capgras đều có tiền sử bị tai nạn giao thông hay những chấn thương tâm lý nặng nề. Điều này khiến giới y học nhìn nhận lại và xếp hội chứng Capgras vào hạng mục rối loạn tâm lý sang rối loạn thần kinh. 

Giải mã tâm lý 9: Hội chứng “những gương mặt quen thuộc” Capgras
Capgras hay còn được biết đến với tên gọi "hội chứng những gương mặt quen thuộc".

Hiện nay, nguyên nhân gây ra hội chứng Gapgras được giới khoa học kết luận rằng đến từ vấn đề tâm lý và nhận thức. Nhà tâm lý học Andy Young đã đưa ra giả thuyết: người mắc bệnh Capgras có “ảo tưởng đôi” hoặc phân ly của chứng bệnh tâm thần phân liệt. Khi đấy, nhận thức của người bệnh vẫn còn khả năng nhận diện khuôn mặt nhưng phần cảm xúc nhận diện khuôn mặt người thân bị tổn thương, gây ra hoang tưởng và hoảng loạn cho người bệnh.

Trong phim Criminal Mind, nhân vật Spencer Reid đã giải thích rằng chứng bệnh này do sự liên kết thần kinh giữa vỏ não thị giác và trung tâm cảm xúc bị cắt đứt nên khi người bệnh nhìn vào người thân yêu sẽ không có bất kì cảm xúc nào được gợi lên. Điều thú vị là nếu chỉ nghe không nhìn thì những cảm xúc đó sẽ quay trở lại và khiến họ tin đấy là người thân của mình.

3/ Điều trị 

Cũng như các căn bệnh tâm lý khác, hội chứng Capgras cũng được đề xuất nhiều phương cách chữa trị khác nhau. Nhưng hiệu quả và được áp dụng phổ biến nhất hiện nay là tâm lý trị liệu. Nhưng mấu chốt của cách trị liệu này là bản thân bệnh nhân cần tin tưởng bác sĩ thì mới có thể giúp nhau vượt qua được giai đoạn khó khăn này.

Giải mã tâm lý 9: Hội chứng “những gương mặt quen thuộc” Capgras
Trị liệu tâm lý được cho là cách điều trị Capgras phổ biến nhất hiện nay.

Dù nguy hiểm và đáng sợ nhưng hội chứng Capgras thuộc dạng hiếm gặp cũng như nếu kiên trì điều trị thì tình trạng bệnh sẽ thuyên giảm rõ rệt. Tuy nhiên do có nguồn gốc xuất phát từ các rối loạn tâm lý nên bất cứ ai cũng có thể mắc bệnh.

(Ảnh: Tổng hợp)

Video có thể bạn quan tâm
Giải mã tâm lý 5: Hiện tượng ảo giác Fregoli
Scroll to top
X Ðóng