05/30/2017 16:08
Các biến chứng hiếm gặp nhưng dễ gây tử vong khi chạy thận

Các biến chứng hiếm gặp nhưng dễ gây tử vong khi chạy thận

Chạy thận là phương pháp điều trị cần thiết khi thận bị suy và không còn khả năng lọc máu cũng như bài tiết nước tiểu. Việc chạy thận có thể chỉ diễn ra trong giai đoạn ngắn nhưng cũng có thể phải chạy thận suốt đời.

Bảo Văn - Theo thethaovanhoa.vn

Suy thận có 2 loại là suy thận cấp và mạn. Đối với suy thận cấp tính, bệnh nhân chỉ cần lọc máu trong thời gian ngắn cho đến khi thận khỏe trở lại và có thể thực hiện các chức năng của nó. Đối với suy thận mạn có tính chất tăng dần, khi thận mất đến 85-90% thì việc chạy thận sẽ diễn ra suốt đời, trừ khi bệnh nhân được cấy ghép quả thận mới.

Báo Trí Thức Trẻ ghi nhận lý giải của TS Dương Đức Hùng - Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp BV Bạch Mai: "Thận là cơ quan chính để đào thải độc, lọc những gì cần giữ lại, độc hại thải đi. Khi thận không còn đáp ứng được chức năng đó nữa thì cần phương tiện hỗ trợ để thay chức năng thận bị hỏng, rút bớt chất độc ra để tồn tại".

Chạy thận bao gồm việc đưa kim tiêm vào đường rò động tĩnh mạch hay lỗ thông động tĩnh mạch, là nơi trung chuyển giữa cơ thể người bệnh với máy lọc máu. Bản thân việc chạy thận không đau nhưng theo TS. Nguyễn Hữu Dũng - Trưởng khoa Thận nhân tạo BV Bạch Mai, quá trình chạy thận có thể xuất hiện tới 20 biến chứng.

Bestie loc mau

Quy trình lọc máu khi chạy thận.

Dưới đây là một số biến chứng nghiêm trọng có thể dẫn đến tử vong khi chạy thận:

1. Tụt huyết áp

Bệnh nhân tụt huyết áp, nếu không xử lý kịp thời thì trong vòng 10 phút đã có thể tử vong.

Bác sĩ Huỳnh Thị Nguyễn Nghĩa, Trưởng Khoa Thận Lọc máu Bệnh viện Nguyễn Tri Phương cho biết trên VnExpress: "Hầu hết bệnh nhân cảm thấy chóng mặt, choáng váng hoặc buồn nôn khi xảy ra tụt huyết áp. Một số bị chuột rút. Số khác có thể xuất hiện triệu chứng kín đáo, chỉ có thể thấy được bởi nhân viên y tế quen thuộc với bệnh nhân, chẳng hạn mất tỉnh táo, cảm giác tối sầm. Ở một số bệnh nhân, không có triệu chứng nào cho tới khi huyết áp giảm cực thấp, rất nguy hiểm".

Để tránh tụt huyết áp, bệnh nhân không để tăng cân nhiều giữa hai lần chạy thận. Nên hạn chế ăn muối vì ăn mặn sẽ gây khát nước, từ đó làm dư thừa cả muối lẫn nước và làm tăng cân nhanh và nhiều. Bệnh nhân dễ tụt huyết áp trong lúc chạy thận nên tránh ăn ngay trước hoặc trong khi chạy thận. Ăn trong lúc chạy thận có thể thúc đẩy hoặc làm tăng nguy cơ tụt huyết áp. Nguyên nhân là do giãn các mạch máu ở hệ tiêu hóa, làm tăng dung lượng máu ở tĩnh mạch hệ tiêu hóa, làm máu đổ về tim kém hơn. Tác dụng trên huyết áp của thức ăn kéo dài khoảng 2 giờ. Những người hay tụt huyết áp khi chạy thận nhân tạo nên tránh uống thuốc huyết áp trước chạy thận.

Bestie chay than

Tụt huyết áp là một biến chứng nguy hiểm khi chạy thận. (Ảnh minh họa: TTXVN)

2. Hội chứng mất cân bằng

Đây là một nhóm các triệu chứng toàn thân và thần kinh thường liên quan đến các dấu hiệu đặc trưng trên điện não đồ, có thể xảy ra trong hoặc sau chạy thận. Triệu chứng sớm bao gồm buồn nôn, nôn, bứt rứt và nhức đầu. Các triệu chứng nghiêm trọng hơn bao gồm co giật, đờ đẫn và hôn mê.

3. Phản ứng màng lọc

- Loại A (loại phản vệ): Triệu chứng khó thở, cảm giác gần chết, nóng. Ngưng tim và thậm chí tử vong có thể xảy ra. Những trường hợp nhẹ hơn có thể chỉ có triệu chứng ngứa ngáy, nổi mề đay, ho, hắt hơi, chảy nước mũi hoặc chảy nước mắt. Các triệu chứng tiêu hóa như đau quặn bụng hoặc tiêu chảy cũng có thể xảy ra. Triệu chứng thường bắt đầu trong vòng vài phút sau chạy thận, nhưng đôi khi có thể trong vòng 30 phút hoặc hơn. Nguyên nhân thường là do phản ứng với ethylene oxide dư từ màng lọc, dịch lọc bị nhiễm bẩn, sử dụng lại màng lọc...

- Phản ứng màng lọc loại B không đặc hiệu: Các triệu chứng chính của phản ứng loại B là đau ngực, đôi khi kèm theo đau lưng. Khởi đầu triệu chứng thường 20-40 phút sau khi bắt đầu chạy thận.

4. Chèn ép tim

Tụt huyết áp bất ngờ hoặc tái đi tái lại trong chạy thận có thể là dấu hiệu của tràn dịch màng tim hoặc chèn ép tim sắp xảy ra.

Bestie tran dich mang tim

Hội chứng chèn ép tim là một rối loạn nghiêm trọng khi máu hoặc dịch lấp đầy khoang ở giữa cơ tim và màng ngoài tim, đặt áp lực lớn lên tim của bệnh nhân. (Ảnh minh họa: Internet)

5. Xuất huyết nội sọ

Bệnh lý mạch máu nền tảng và tăng huyết áp kết hợp với dùng heparin đôi khi có thể gây xuất huyết nội sọ, dưới màng nhện hoặc dưới màng cứng trong buổi chạy thận.

6. Co giật

Trẻ em, bệnh nhân có nồng độ urê máu cao trước chạy thận và bệnh nhân tăng huyết áp nặng là những người dễ co giật nhất trong chạy thận. Co giật có thể là một triệu chứng của hội chứng mất cân bằng.

7. Tán huyết

Tán huyết cấp trong chạy thận có thể là một cấp cứu nội khoa. Các triệu chứng gồm đau lưng, nặng ngực và khó thở. Nếu không phát hiện và xử lý sớm có thể gây yếu cơ, bất thường điện tâm đồ, ngưng tim.

Bestie tan huyet 5

Tán huyết khi chạy thận có thể dẫn tới ngưng tim. (Ảnh minh họa: Internet)

8. Thuyên tắc khí

Thuyên tắc khí là một tai họa tiềm ẩn có thể gây tử vong nếu không được phát hiện và điều trị nhanh chóng. Ở bệnh nhân ngồi, khí có khuynh hướng đi vào tĩnh mạch não mà không vào tim, gây tắc nghẽn đường về của tĩnh mạch não, gây hôn mê, co giật, thậm chí tử vong. Ở bệnh nhân nằm, khí có khuynh hướng đi vào tim, tạo bọt trong thất phải, đi vào phổi gây khó thở, ho, nặng ngực và loạn nhịp.

Thường thì các biến chứng còn lại hiếm gặp hơn so với tụt huyết áp, nhưng bản thân tụt huyết áp cũng đã là trường hợp bất thường. TS Hùng chia sẻ: "Những người có thâm niên, thận hỏng lâu rồi, với năm tháng sức khỏe đã giảm sút. Thường xuyên tiêm truyền là cửa ngõ để vi khuẩn xâm nhập, nguy cơ dị ứng thuốc cao, dị ứng ở mức độ nặng thì đau bụng chóng mặt, nhẹ thì mề đay mẩn ngứa… nhưng đó chỉ là phản ứng thông thường của một ca chạy thận nhân tạo. Tuy nhiên, phản ứng đến mức tụt huyết áp, thậm chỉ tử vong là một phản ứng bất thường..."

Như vậy, vụ 18 bệnh nhân gặp tai biến khiến 7 người tử vong đồng loạt tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hòa Bình bước đầu có thể xem là một trường hợp bất thường. Theo nhận định của một số chuyên gia, cần phải xem xét đến hệ thống xử lý nước có đảm bảo tinh khiết, việc rửa quả lọc có đảm bảo sạch chất khử khuẩn, có còn chất tồn dư… hay không. Ngoài ra, cần xem xét thuốc chống đông, dịch thẩm tách có đảm bảo hay không. Để xác định nguyên nhân, cần có một hội đồng chuyên môn xem xét thật kỹ càng các tình huống. Được biết, nguyên nhân vụ việc hiện vẫn đang được các cơ quan chức năng điều tra làm rõ.

Scroll to top
X Đóng